
Tulumba, özellikle Orta Doğu ve Balkanlar’da eski Osmanlı İmparatorluğu’nun mutfaklarında geleneksel olarak bulunan sıcak sıvı hamurlu bir tatlıdır. Tulumba adını, yapımında kullanılan özel bir aletten (yıldız şeklinde ağızlığa sahip bir tür şırınga) almasına rağmen İran mutfağında “bamiyeh” (bamya), Mısır’da “balah el-sham” ve Irak’ta “datlı” adları kullanılır. Arap dünyasının geri kalanında ise tulumba, “asabe Zainab” (Zeynep’in parmakları) olarak da bilinir.
Bu derin yağda kızartılmış, gevrek kabuklu hamurlar, kalın ve bazen limon aromalı şurupla ıslatıldıkları için ciddi bir şeker oranına sahiptir. Lübnan ve Suriye’de tatlandırmak için genellikle portakal çiçeği ve gül suyu kullanırken, Körfez ülkelerinde kakule ve safran da eklenir. Fas’ta ise şurup yerine sulandırılmış bal kullanılır.
Tulumba geleneksel olarak Ramazan’da hazırlanır ve soğuk olarak tüketilirdi, ancak bugün bu klasik Türk tatlısı en popüler sokak yemeklerinden biri haline geldi ve çok sayıda dükkan tarafından yerinde taze kızartılıp sıcak ve ezilmiş fıstık serpilerek de servis ediliyor.
Tulumba Tatlısı Tarifi
Tulumba Tatlısı İçin Gerekli Malzemeler
Hamur için
250 ml su
100 gr tereyağı
1 tutam tuz
200 gr un
3-4 adet yumurta
Şerbet için:
300 gr toz şeker
350 ml su
Birkaç damla limon suyu
Kızartma:
Sıvı yağ
Tulumba Tatlısı Nasıl Yapılır
Şerbeti hazırlayın: Şeker ve suyu bir tencereye alın ve kaynamaya başlayana kadar karıştırarak ısıtın. Kaynamaya başladığında, limon suyunu ekleyin ve 10-15 dakika kadar kısık ateşte kaynatmaya devam edin. Ardından ocaktan alın ve soğumaya bırakın.
Hamuru hazırlayın: Tereyağını, suyu ve tuzu bir tencerede eritin ve kaynamaya bırakın. Kaynayan karışıma unu ekleyin ve hızlıca karıştırarak unun tüm suyu çekmesini sağlayın. Ocağı kapatın ve hamurun biraz soğumasını bekleyin.
Hamurun içine yumurtaları tek tek ekleyin ve her seferinde iyice karıştırarak yoğurun. Hamur yumuşak ve parlak bir kıvam almalıdır.
Hamuru sıkma torbasına veya şanti torbasına alın ve üzerine ince uçlu bir başlık takın.
Geniş bir tava veya derin bir tencereye sıvı yağı dökün ve ısıtın. Sıcak yağın üzerine hamurdan ince şeritler sıkarak, kıvrımlı tulumba tatlısı şekillerini oluşturun. Dikkatlice, arada bir çevirerek, her iki tarafını da altın sarısı olana kadar kızartın.
Kızaran tulumba tatlılarını, fazla yağını süzdürdükten sonra soğuyan şerbetin içine atın ve şerbetin tatlıları iyice kaplamasını sağlayın. Şerbeti çeken tatlıları bir tabağa alın ve servis yapın.
Tatlısı İpuçları
Tulumba tatlısı yaparken başarılı ve lezzetli sonuçlar elde etmenize yardımcı olacak bazı püf noktaları:
Şerbetin kıvamı: Şerbetin kıvamı çok önemlidir. Şerbet çok yoğun olursa tatlı içine çekmez, çok sulu olursa ise tatlı yumuşar. Şerbetin kıvamını ayarlamak için 10-15 dakika kaynattıktan sonra kontrol edin ve gerekiyorsa biraz daha kaynatın.
Şerbet ve hamur sıcaklığı: Tulumba tatlısı hamuru sıcakken kızartılmalı ve şerbet soğuk olmalıdır. Sıcak hamur, şerbeti daha iyi çeker ve tatlıyı daha lezzetli kılar.
Yumurta sayısı: Hamurun kıvamına göre yumurta sayısını ayarlayın. Eğer hamur çok sert olursa bir yumurta daha ekleyin, çok yumuşak olursa ise biraz un ekleyerek kıvamı düzeltebilirsiniz.
Kızartma yağı sıcaklığı: Kızartma yağının sıcaklığı çok önemlidir. Eğer yağ yeterince sıcak değilse, tulumba tatlıları yağ çeker ve ağırlaşır. Eğer yağ çok sıcaksa, tatlılar dışarıdan hızlıca kızarır ama içi çiğ kalır. Yağ sıcaklığını kontrol etmek için, hamurdan bir parça atarak deneyebilirsiniz.
Kızartma işlemi: Kızartırken tulumba tatlılarını sürekli çevirin, böylece eşit şekilde kızarır ve daha iyi sonuçlar elde edersiniz. Fazla yağını süzdürdükten sonra hemen şerbete batırın.
Şerbetleme süresi: Tulumba tatlılarını şerbetin içinde 1-2 dakika bekletin, böylece şerbeti daha iyi çekerler ve tatları daha dengeli olur. Fazla bekletirseniz tatlılar çok yumuşak olabilir.
Servis önerisi: Tulumba tatlısını, şerbeti çektikten sonra hemen servis yapın ve üzerine dövülmüş ceviz, fıstık ya da hindistan cevizi serpip süsleyebilirsiniz.
Bu püf noktalarını göz önünde bulundurarak, tulumba tatlısı yapım sürecini geliştirebilir ve lezzetli sonuçlar elde edebilirsiniz.
Tulumda Tatlısı Hakkında Diğer Bilgiler
Tulumba Tatlısı Çeşitleri
Tulumba tatlısı, farklı bölgelerde ve ülkelerde yapılan bazı küçük varyasyonlarla, çeşitli şekillerde sunulabilir. İşte tulumba tatlısının bazı çeşitleri:
Şekil farklılıkları: Tulumba tatlısının en yaygın şekli kıvrımlı ve uzun olsa da, bazı bölgelerde farklı şekillerde yapılabilir. Örneğin, daha kısa ve dolgun yapılan veya halka şeklinde yapılan tulumba tatlısı çeşitleri bulunmaktadır.
Aroma ve baharat ekleme: Bazı bölgelerde tulumba tatlısına tarçın, vanilin, portakal veya limon kabuğu rendesi gibi farklı aromalar ve baharatlar eklenerek farklı lezzetler elde edilir.
Şerbet değişiklikleri: Şerbetin hazırlanışında da değişiklikler yaparak farklı tulumba tatlısı çeşitleri elde edilebilir. Örneğin, şerbetin içine bal, pekmez veya şeker yerine tatlandırıcı ekleyerek farklı lezzetler deneyebilirsiniz.
İç harçlar: Bazı tulumba tatlısı çeşitlerinde, içine ceviz, fındık, fıstık veya kuru meyve gibi farklı malzemeler eklenerek zenginleştirilmiş iç harçlar kullanılabilir.
Üst süslemeler: Tulumba tatlısının üzerine, dövülmüş ceviz, fıstık, antep fıstığı, hindistan cevizi veya çikolata sosu gibi farklı süslemeler ekleyerek değişik çeşitler denenebilir.
Yukarıdaki değişikliklerle, tulumba tatlısının lezzetini ve görünümünü zenginleştirerek, farklı ve özgün çeşitler elde edebilirsiniz. Bu çeşitler, tatlıyı daha ilgi çekici ve çeşitli hale getirecektir.
Tulumba Tatlısı Kaç Kalori?
Tulumba tatlısının kalorisi, kullanılan malzemelerin miktarına ve kızartma yöntemine bağlı olarak değişebilir. Ancak, ortalama olarak, 1 adet (yaklaşık 15-20 gram) tulumba tatlısı 60-100 kalori arasında olabilir.
Unutmayın ki bu değer, tatlıyı kızartırken ne kadar yağ çektiğine, şerbetin şeker miktarına ve tatlı boyutlarına bağlı olarak değişebilir. Ayrıca, tulumba tatlısı tüketirken, yüksek kalorili ve şekerli bir tatlı olduğu için ölçülü tüketmeye özen gösterin.
Tulumba Tatlısı Nasıl Saklanır?
Tulumba tatlısını saklamak için şu adımları izleyebilirsiniz:
Tulumba tatlısını şerbetlemiş ve soğumuş şekilde saklamalısınız. Şerbetlenmemiş tatlıları saklamak, şerbetleme işlemi sırasında istenen lezzeti ve kıvamı elde etmeyi zorlaştırır.
Tatlıları hava geçirmez bir kapta saklayın. Bu, tatlıların tazeliğini korumasına yardımcı olacaktır. Ayrıca, hava geçirmez kaplar tatlıların çevrelerindeki kokuları çekmesini engeller.
Tulumba tatlısını oda sıcaklığında saklayabilirsiniz. Genellikle 3-4 gün boyunca taze kalır. Oda sıcaklığında saklamak, tatlıların kıvamını korumasına yardımcı olur.
Eğer daha uzun süre saklamak isterseniz, tulumba tatlısını buzdolabında veya derin dondurucuda saklayabilirsiniz. Buzdolabında saklamak, tatlıların 1-2 hafta kadar taze kalmasını sağlar. Derin dondurucuda saklamak ise tatlıları birkaç ay boyunca taze tutar.
Derin dondurucuda sakladığınız tulumba tatlısını tüketmeden önce, buzluktan çıkarıp oda sıcaklığında bir süre bekletin. Böylece tatlıların kıvamı ve lezzeti daha iyi olacaktır.
Özetle, tulumba tatlısını hava geçirmez kaplarda, oda sıcaklığında kısa süreli saklamak veya buzdolabında veya derin dondurucuda daha uzun süre saklamak mümkündür. Uygun saklama koşullarıyla, tatlıların tazeliğini ve lezzetini koruyabilirsiniz.
Tulumba Tatlısı Aparatı
Tulumba tatlısı yaparken kullanabileceğiniz özel bir aparat bulunmaktadır. Tulumba tatlısı aparatı veya tulumba tatlısı pompası olarak da bilinir. Bu aparat, tulumba tatlısının kıvrımlı şeklini vermek ve kızartmak için hamuru sıkarak yağa doğru yönlendirmeye yarar.
Tulumba tatlısı aparatı, genellikle paslanmaz çelik veya plastikten yapılmıştır ve ucunda ince, yıldız şeklinde bir nozul bulunur. Aparatın gövdesine hazırladığınız hamuru doldurun ve ardından kolayca sıkarak tulumba tatlısı şeklini oluşturun.
Bu aparatlar mutfak eşya satan mağazalarda, online alışveriş sitelerinde veya süpermarketlerde satılabilir. Ayrıca, eğer tulumba tatlısı aparatı bulamazsanız, alternatif olarak sıkma torbası veya şanti torbası ile ince yıldız şeklinde bir başlık kullanarak benzer sonuçlar elde edebilirsiniz. Hamuru bu şekilde sıkarak, tulumba tatlısı yapımını daha hızlı ve kolay hale getirebilirsiniz.
Tulumba Tatlısı Aparatı Yoksa Ne Kullanılır?
Eğer tulumba tatlısı aparatınız yoksa, alternatif olarak şu yöntemleri kullanabilirsiniz:
Sıkma torbası veya şanti torbası: Pastacılıkta kullanılan sıkma torbaları veya şanti torbaları, tulumba tatlısı yapmak için kullanılabilir. İnce yıldız şeklinde bir başlık takarak hamuru bu torbalardan sıkarak tulumba şeklini verebilirsiniz.
Poşet ve makas: Eğer sıkma torbası veya başlık da bulamazsanız, sıradan bir buzdolabı poşetini kullanarak da tulumba tatlısı yapabilirsiniz. Poşetin bir köşesini, tulumba tatlısının kalınlığına uygun olacak şekilde kesin ve hamuru bu kesikten sıkarak yağa doğru yönlendirin. Bu yöntemle, tulumba tatlısının kıvırcık şeklini tam olarak elde etmekte zorlanabilirsiniz, ancak benzer bir sonuç elde edebilirsiniz.
Her iki yöntem de tulumba tatlısı aparatının işlevini görür ve tatlıyı şekillendirmenize yardımcı olur. Bu alternatiflerle, tulumba tatlısını başarıyla yapabilir ve lezzetli bir tatlı elde edebilirsiniz.
Tulumba Tatlısı Besin Değeri
Tulumba tatlısının besin değeri, kullanılan malzemelerin miktarına ve pişirme yöntemine bağlı olarak değişebilir. Aşağıda, yaklaşık olarak 1 adet (15-20 gram) tulumba tatlısının ortalama besin değerleri verilmiştir:
Kalori: 60-100 kcal
Karbonhidrat: 10-15 g
Protein: 1-2 g
Yağ: 3-5 g
Unutmayın ki bu değerler, kullanılan malzemelerin miktarına ve tulumba tatlısının kızartma sürecine bağlı olarak değişebilir. Örneğin, daha fazla yağda kızartılan ve daha fazla şerbet çeken tulumba tatlıları, daha yüksek kalori ve yağ değerlerine sahip olacaktır.
Tulumba tatlısı, yüksek şeker ve kalori içeriği nedeniyle ölçülü tüketilmesi gereken bir tatlıdır. Dikkatli bir şekilde tüketerek, diyetinizi dengede tutabilir ve sağlıklı beslenmeye devam edebilirsiniz.